Cognitie

DSST, reactietijd, executieve functie, werkgeheugen · 6 life-hacks

Doe 3x per week 30 min snelheidstraining (bv. Double Decision) onder begeleiding, 10 uur in totaal

“Snelheidstraining 3x/wk”

Biomarkers: DSS-Test, Trail Making Test B
Effect: Symbool-cijfertest ≈ +3 punten; Trail Making B ≈ −13 sec (IHAMS-RCT, 1 jaar)
Effect na: 8 weken
Veiligheid: Geen specifieke; niet ter vervanging van onderzoek bij geheugenklachten.
Bronnen: Wolinsky et al., PLoS One 2013 (PMID 23650501; RCT n=681); Lampit et al., PLoS Med 2014 (PMID 25405755; meta-analyse 52 RCTs)

“Dual-task beweegles”

Biomarkers: DSS-Test
Effect: Kleine winst in cognitie (g≈0,22); symbool-cijfertest ≈ +2 punten
Effect na: 12 weken
Veiligheid: Valrisico bij balansproblemen; begin in een begeleide groep.
Bronnen: Gavelin et al., Ageing Res Rev 2021 (PMID 33249177; netwerk-meta-analyse RCTs, k=41)

“Krachttraining 2x/wk”

Biomarkers: Stroop Test (100 incongruent trials)
Effect: Stroop-interferentie 11–13% sneller na 12 maanden krachttraining bij oudere vrouwen (één RCT)
Effect na: 26 weken
Veiligheid: Belasting geleidelijk opbouwen.
Bronnen: Liu-Ambrose et al., Arch Intern Med 2010 (PMID 20101012; RCT n=155)

“Racketsport 2x/wk”

Biomarkers: Digit Span Backward
Effect: Werkgeheugen iets beter (ES 0,35) bij gezonde ouderen; remming en flexibiliteit niet aantoonbaar
Effect na: 12 weken
Veiligheid: Letselrisico bij heup-/knieklachten; warm op; bij ongecontroleerde HT >180 mmHg eerst medisch advies.
Bronnen: Contreras-Osorio et al., IJERPH 2022 (PMID 36231873; meta-analyse 9 studies, n=398, gezonde ouderen)

“Hoorapparaten dragen”

Biomarkers: Verbal Fluency Test
Effect: Geen effect op globale cognitie over 3 jaar (ACHIEVE); in de hoog-risico-groep +1,3 woorden/min verbale vlotheid na 3 jaar
Effect na: 156 weken
Veiligheid: Alleen relevant bij gediagnosticeerd gehoorverlies — laat audioloog het apparaat passen en regelmatig bijstellen; reinig dagelijks om huidirritatie te voorkomen.
Bronnen: Lin et al., Lancet 2023 (PMID 37478886; ACHIEVE RCT n=977, subgroep ARIC)

“Cognitief programma 3x/wk”

Biomarkers: DSS-Test, Digit Span Backward, Corsi Block Span
Effect: DSST +2 punten; werkgeheugen iets beter (digit span +0,2; Corsi +0,3); geen effect op executieve functie of aandacht
Effect na: 12 weken
Veiligheid: Cognitieve training kan vermoeiend zijn — bouw geleidelijk op; stop bij hoofdpijn of overprikkeling; niet als vervanging voor klinische cognitieve revalidatie bij MCI of dementie (verwijs door).
Bronnen: Lampit et al., PLoS Med 2014 (PMID 25405755; meta-analyse 52 RCTs computergestuurde training bij gezonde ouderen)