Gezondheid

Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte. Onderstaande zes kenmerken merk je zelf, zonder lab of apparaat: energie, slaap, helderheid, eetlust, stoelgang en pijnvrij bewegen. Samen raken ze aan je energie, hersenen, spijsvertering, herstel en beweging.

Bij elk kenmerk staat wat onderzoek bij volwassenen rapporteert: hoe groepen met en zonder dat kenmerk verschilden in sterfte of ziekte. Dat zijn groepscijfers, geen oordeel over jouw gezondheid en geen voorspelling voor jou. Verandert een kenmerk of maak je je zorgen, bespreek dat dan met je arts.

Zes kenmerken van gezondheid

Wat je zelf merkt, zonder lab of apparaat.

Energie

Optimaal: Voldoende energie voor je dagelijkse leven

Hoe energiek je je voelt, hangt samen met je stofwisseling, je hormonen, ontstekingen in je lichaam en je slaap. In onderzoek gaat aanhoudende vermoeidheid samen met een hoger sterfterisico, ook zonder diagnose.

Vraag jezelf af: heb je genoeg energie voor je dagelijkse activiteiten? Voel je je vitaal en uitgerust, of juist moe en uitgeput? Consistente hoge energie is een goed teken.

44% hoger sterfterisico bij vermoeidheid^*

Slaap

Optimaal: 7-8 uur per nacht, uitgerust wakker worden

Slaapkwaliteit hangt sterk samen met een lang en gezond leven. Te weinig of te veel slaap verhoogt ontstekingen in je lichaam en verstoort je hormonale balans. Goede slaap is essentieel voor herstel en een sterk immuunsysteem.

Let op hoeveel uur je slaapt, hoe snel je in slaap valt, of je 's nachts wakker wordt en vooral: voel je je uitgerust als je wakker wordt? Regelmaat is net zo belangrijk als het aantal uren.

14-34% hoger sterfterisico bij korte of lange slaap^*

Helderheid

Optimaal: Scherp denken en goede concentratie

Helderheid omvat je vermogen om je te concentreren, problemen op te lossen en informatie te verwerken. Het weerspiegelt hoe goed je hersenen werken. In onderzoek gaat verminderde helderheid samen met een hoger risico op aandoeningen waarbij hersencellen langzaam verloren gaan.

Vraag jezelf af: ben je mentaal scherp? Kun je je goed concentreren? Functioneert je geheugen goed? Kun je makkelijk beslissingen nemen? "Wazig" of "mistig" denken is het tegenovergestelde van helderheid.

Eetlust

Optimaal: Gezonde interesse in eten, geen eetlustverlies

Je eetlust wordt geregeld door een samenspel van hormonen en signalen uit je hersenen. In onderzoek gaat eetlustverlies vaak samen met onderliggende aandoeningen, ontstekingen of hormonale ontregeling. Bij 65-plussers met verminderde eetlust lag het sterfterisico hoger dan bij leeftijdsgenoten.

Let op: heb je interesse in eten? Geniet je van maaltijden? Voel je normale honger en verzadiging? Een stabiele eetlust zonder extreme honger of gebrek aan interesse is gezond.

Stoelgang

Optimaal: Dagelijks, glad en worstvormig

Hoe vaak en hoe je naar het toilet gaat, zegt veel over je darmgezondheid. De vorm van je ontlasting weerspiegelt hoe snel voedsel door je darmen gaat. Regelmatige stoelgang hangt samen met een gezond darmmicrobioom.

Let op hoe vaak je per week ontlasting hebt en wat de vorm is (gebruik de Bristol Stool Scale: type 3-4 is ideaal). Een regelmatige, comfortabele stoelgang zonder persen of pijn is het doel.

14-40% hoger sterfterisico bij chronische constipatie^*

Bewegen

Optimaal: Dagelijkse bewegingen zonder pijn

Pijnvrij bewegen weerspiegelt hoe goed je spieren, gewrichten en zenuwen samenwerken. Het helpt je zelfstandig te blijven en draagt bij aan je kwaliteit van leven.

Vraag jezelf af: kun je pijnvrij lopen, trappen oplopen, bukken, reiken en opstaan uit een stoel? Heb je ergens pijn tijdens normale dagelijkse bewegingen? Het doel is bewegen zonder pijn of beperkingen.

32% hoger sterfterisico bij chronische pijn^*

* Verschil tussen groepen volwassenen met en zonder dit kenmerk, zoals cohortonderzoek het rapporteert. Een groepscijfer, geen voorspelling voor jou.

Wetenschap

	Bereik	Verschil
Set
Onderzoek